Nhớ lại ngày
hoài nghi khi Lean bắt đầu được áp dụng vào y tế cách nay khoảng 2 thập kỉ, thật là thú vị khi
được đọc lại những dòng viết tay của Demning, người được xem là ông tổ của
Lean, system thinking, Continuous improvement… của những học thuyết đã được ứng
dụng rất thành công vào hầu hết các ngành công nghiệp/dịch vụ trên quả đất này
(trước khi bén duyên với y tế hơn 50 năm)
Showing posts with label Quản trị và lãnh đạo. Show all posts
Showing posts with label Quản trị và lãnh đạo. Show all posts
Wednesday, September 16, 2015
Thursday, July 10, 2014
LỖI KHÔNG PHẢI Ở TỪNG CÁ NHÂN! LỖI HỆ THỐNG!
"Human error là không thể tránh khỏi. Chúng ta không bao giờ có thể loại bỏ nó. Chúng ta chỉ có thể loại bỏ những vấn đề của hệ thống đã làm cho human error xảy ra"
Sir Liam Donaldson - WHO World Health Alliance for Patient Safety.
Sir Liam Donaldson - WHO World Health Alliance for Patient Safety.
Thursday, March 27, 2014
SAI SÓT Y KHOA: NGUYÊN NHÂN (VÀ GIẢI PHÁP)
(Xem bài trước: Sai sót Y tế: phần nổi của tảng băng)
Thành thật: bắt đầu viết bài này thật là khó, không phải vì không biết nguyên nhân ở đâu (ai cũng biết), mà vì nhìn ở đâu cũng thấy lỗi. Trong phạm vi một bài ngắn, tôi sẽ không phân tích kiểu như 4P(people, policy, procedure, plant/technology) hay 6M(man, method, machine, material, measurement, mother nature), mà chỉ nêu những vấn đề nổi cộm. Thử một ngày bạn vào bệnh viện, không làm gì khác, chỉ đứng quan sát những gì đang diễn ra, cộng thêm một chút suy nghĩ về hệ thống (system thinking), tôi chắc các bạn sẽ tự hỏi: tại sao hệ thống như thế này mà không xảy ra tai biến nhỉ?
Thành thật: bắt đầu viết bài này thật là khó, không phải vì không biết nguyên nhân ở đâu (ai cũng biết), mà vì nhìn ở đâu cũng thấy lỗi. Trong phạm vi một bài ngắn, tôi sẽ không phân tích kiểu như 4P(people, policy, procedure, plant/technology) hay 6M(man, method, machine, material, measurement, mother nature), mà chỉ nêu những vấn đề nổi cộm. Thử một ngày bạn vào bệnh viện, không làm gì khác, chỉ đứng quan sát những gì đang diễn ra, cộng thêm một chút suy nghĩ về hệ thống (system thinking), tôi chắc các bạn sẽ tự hỏi: tại sao hệ thống như thế này mà không xảy ra tai biến nhỉ?
Wednesday, March 19, 2014
"SAI SÓT Y TẾ" CHỈ LÀ PHẦN NỔI CỦA TẢNG BĂNG
Ai cũng công nhận: Năm 2013 là một năm đáng buồn cho ngành Y tế vì những tai biến được phơi bày trên mặt báo (chưa kể đến những vụ việc liên quan đến cách hành xử và cách quản lý). Tuy nhiên, đối với bản thân tôi, một người làm việc hàng ngày với những qui trình hiện tại trong bệnh viện, nhìn thấy những gì đang xảy ra, thật sự chỉ là phần nổi của tảng băng.
Thursday, March 6, 2014
NẾU Y TẾ CÓ 4000 TỶ...
Táo y tế chắc sẽ cuống quít cả lên nếu nhận được 4000 tỷ, nhưng hi vọng là táo ấy đừng dùng để xây bệnh viện như trong chương trình gặp nhau cuối năm. Ừa, các bạn sẽ bảo là xây bệnh viện chứ, nếu bệnh viện ở trong thành phố nhiều thì xây bệnh viện ở các vùng sâu vùng xa. Cứ cho là các bạn có lý đi, gần đây mới nhận thông tin chuẩn bị duyệt 10 dự án bệnh viện ở Hà Nội. Hả? Để giảm tải?
Các bạn đừng vội hỏi, nếu không xây bệnh viện thì làm sao giảm quá tải?
Các bạn nên hỏi: có phải quá tải là do thiếu bệnh viện không? Thursday, January 16, 2014
AI LÀ THƯỢNG ĐẾ? BỆNH NHÂN HAY NHÂN VIÊN?
Nguồn hình: http://pivotpointsolutions.net/wp-content/uploads/2012/05/cycle.jpg
"Khách hàng là thượng đế" giống như câu châm ngôn của bất kì doanh nghiệp nào. Ngành Y cũng có câu cửa miệng "bệnh nhân là trên hết". Nhưng... chúng ta phải làm gì để khách hàng thật sự là thượng đế? Các nhà quản lý luôn trăn trở để tìm ra giải pháp nào đưa cái ý muốn tốt đẹp đó thật sự chạm tới khách hàng của mình... cho đến một ngày, người ta đặt ngược lại câu hỏi: ai mới thật sự là thượng đế?
Friday, December 13, 2013
"TRẢI NGHIỆM" Ở BV NHƯ THẾ NÀO - PATIENT EXPERIENCE
"Y đức", "Bệnh nhân là trên hết" sẽ không thành hiện thực nếu chưa thật sự quan tâm đến những gì người bệnh đang gánh chịu, những cảm nhận mà họ phải trải qua khi đến bệnh viện, khi đó: bệnh nhân chưa phải là trung tâm. Chăm sóc y tế tốt không chỉ hoàn thành vai trò chẩn đoán - điều trị, mà còn phải quan tâm đến cảm nghĩ, quá trình lành bệnh, tạo môi trường thoải mái bên cạnh những đau đớn về thể xác và tinh thần do bệnh tật.
Tuesday, November 19, 2013
XU HƯỚNG CỦA CHĂM SÓC Y TẾ TRONG TƯƠNG LAI
Trong thăm dò ý kiến của các CEO, nhà thiết kế, nhà quản trị, tư vấn các bệnh viện và cơ sở y tế về xu hướng của chăm sóc y tế trong tương lai, nổi bật nhất là những quan tâm về kinh tế y tế, phương thức chăm sóc và xây dựng kiến trúc trong các cơ sở y tế, hướng tới ứng dụng công nghệ thông tin, y học chứng cứ và đặt bệnh nhân vào trung tâm.
Tham khảo thêm 10 xu hướng trong tương lai:
Leading-way-10-trends-shaping-future-healthcare
Saturday, November 16, 2013
BÁC SĨ NỘI TRÚ KHÔNG PHẢI LÀ... NÔ LỆ
Ai đã trải qua thời làm nội trú chắc không ít lần bị chì chiết, sỉ vả và bị nhồi nhét vô đầu "bác sĩ nội trú phải làm việc như nô lệ". Lúc tôi làm nội trú Phẫu thuật lồng ngực - tim mạch đã qua rồi cái thời bác sĩ nội trú phải (hoặc là được) ở lại bệnh viện 24/7, đơn giản vì bệnh viện không còn phòng cho bs nội trú nữa. Tôi không phải lang thang lờ đờ như những con ma bất cứ khi nào có ca cấp cứu, có bệnh trở liên quan đến chuyên khoa của mình, ở khoa này hay khoa khác. Nhưng tôi vẫn "được" đối xử như là "nô lệ". Tôi vẫn phải trực 2 đến 3 lần/1 tuần. Trong 24 giờ trực đó, tôi đi khắp bệnh viện mỗi lần có điện thoại, chuyện nhỏ thì tự giải quyết, chuyện lớn thì gọi đàn anh, và đương nhiên lúc nào cũng phải có mặt tại "hiện trường", cho dù hiện trường đó là phòng cấp cứu hay phòng mổ, hay bất kì khoa nào khác. Hầu như đi trực là không có giờ ngủ đâu, nên tranh thủ chợp mắt được lúc nào là ngủ lúc đó, nằm được ở đâu là ngủ ở đó thôi. 7h sáng, người khác ra trực, còn nội trú thì ở lại phụ mổ tiếp những ca trong ngày. Dường như đã là luật: nội trú không ra trực (nghỉ ngày hôm sau trực). Thành thật mà nói, tôi vô cùng cảm ơn những tháng ngày nội trú, và nếu được làm lại, nếu được cho ai đó lời khuyên, tôi vẫn nói rằng: nếu muốn thành công trong nghề Y, hãy vào nội trú. Vì đó là chiến trường, đó là lò luyện công, ở đó bạn không có lựa chọn khác là làm và làm, là bật dậy như người máy mỗi khi nghe tiếng điện thoại, là đi như người ngủ mơ trong bệnh viện, là luôn có mặt ở tất cả mọi nơi. Ở đó, bạn không thể dừng lại!
Tuy nhiên, nếu được đứng ở vị trí người quản lý, tôi cho rằng chúng ta đang làm những điều ngược đời.
Monday, November 11, 2013
LỖI HỆ THỐNG TRONG Y TẾ
Lúc còn đi học và đi làm ở bệnh
viện, cứ mỗi lần xảy ra “vụ án” là mọi người lại lắc đầu nói: lỗi hệ thống. Dường
như đó là cái từ để chỉ việc mà không ai muốn đụng tới, không ai muốn sửa, bởi
đơn thuần nếu sửa thì phải sửa cả hệ thống! Có người cho rằng đó là cái lỗi của
một hệ điều hành lỗi thời không đáp ứng được sự phát triển của phần mềm chạy
trên đó. Tất cả những “định nghĩa" trên đều có ý nghĩa riêng, nhưng tôi lại nhìn
lỗi hệ thống ở một góc khác: không liên quan nhiều đến sự chênh lệch hệ điều
hành, phần cứng và phần mềm, chỉ là những những vật cản sự hoạt động đều đặn và
mạnh mẽ của hệ thống. Do đó, lỗi này phải được sửa chữa ngay từ nơi nó xuất hiện,
chứ không phải đợi phải thay đổi cả hệ thống đó. Một hệ thống tốt không phải là
hệ thống không có lỗi, mà là hệ thống có thể phát hiện được lỗi sớm và sửa chữa
lỗi...
Monday, September 16, 2013
ĐIỀU DƯỠNG: NGUỒN NHÂN LỰC BỊ BỎ QUÊN TRONG CẢI THIỆN CHẤT LƯỢNG Y TẾ
Không biết từ khi nào, phong trào nghiên cứu nở rộ ở khắp mọi nơi, mọi ngóc ngách trong bệnh viện. Điều dưỡng xôn xao bàn tán với nhau về nghiên cứu khoa học. Nói vậy mà không phải vậy, phong trào nghiên cứu khoa học đã sớm trở về đúng nghĩa "phong trào" của nó. Người người, nhà nhà làm những tờ giấy "đề cương nghiên cứu" với nội dung sáo rỗng và chưa có hiệu quả gì rõ rệt. Vấn đề đặt ra là: vai trò của điều dưỡng ở đâu trong cái gọi là "nghiên cứu".
Monday, August 12, 2013
TẠI SAO PAGERS (MÁY NHẮN TIN) VẪN CÒN SỬ DỤNG TRONG BỆNH VIỆN
Những ngày còn ngồi trên ghế trường Y khoa, làm nội trú, đi làm… tôi luôn thích thú mỗi lần xem Grey's Anatomy vì cái nội dụng nhân văn, tình huống sát thực với đời sống mà tôi đang sống: những tình huống trong bệnh viện. Nhưng tôi vẫn không hiểu tại sao ở cái nước mà công nghệ phát triển tối tân như ở Mỹ, mà người ta vẫn sử dụng Pagers (máy nhắn tin) rất phổ biến. Tôi đem thắc mắc này đi hỏi một vài người ở Việt Nam nhưng vẫn chưa tìm ra câu trả lời, và tự an ủi: chắc cái film này làm lâu rồi. Những ngày đầu đến Mỹ, tôi lại rất bất ngờ khi thấy pagers vẫn còn được sử dụng ở Mass General Hospital, và lại đem thắc mắc hỏi một attending surgeon ở đó, vẫn chưa được trả lời một cách thoả đáng. Câu trả lời vẫn chỉ rất chung chung: người ta không muốn liên lạc bằng điện thoại được xem như phương tiện cá nhân.
Thursday, August 8, 2013
TẠI SAO BÁC SĨ CẦN BIẾT VỀ QUẢN LÝ
Dù đứng ở góc nhìn nào thì bác sĩ luôn là người quản lý trong một bệnh viện ở nhiều cấp độ khác nhau. Ngay khi bạn cầm hồ sơ đi khám bệnh, đó chính là lúc bạn cần biết bệnh nhân cần gì, mình đang có những gì, bao nhiêu thiết bị, thuốc men, dụng cụ, phương tiện chẩn đoán, phương tiện điều trị, phương tiện hỗ trợ, để mà phối hợp những thứ đó lại nhằm chăm sóc bệnh nhân tốt nhất mà lại tiết kiệm nhất về phía bệnh nhân, lẫn bệnh viện. Lâu nay chúng ta chỉ nhằm một mục đích điều trị hiệu quả, nhưng quên mất để đến mục đích đó có rất nhiều cách, con đường, nhưng chỉ có 1 con đường ngắn nhất, tiết kiệm nhất, mà bác sĩ cần biết con đường đó.
Wednesday, August 7, 2013
CÁI GIÁ CỦA "LƯƠNG BÁC SĨ THẤP"
Có lẽ không ai phủ nhận là lương bác sĩ hiện tại quá thấp so với thời gian họ được đào tạo, so với thời gian họ làm việc, và so với những gì xã hội mong đợi ở công việc mang tính tinh tế, sự kết hợp hoàn hảo kỹ thuật, xã hội, học thuật, liên quan đến tính mạng con người. Rõ ràng là việc định giá trị công việc của bác sĩ (thể hiện ở lương, thù lao, phúc lợi, ưu đãi…) dẫn đễn nhiều bất cập, nếu không nói là dẫn đến lãng phí của cả xã hội, suy thoái nguồn nhân lực xã hội, và nhiều tác hại lớn khác đã được nhận thấy và chưa nhận thấy.
TẠI SAO LƯƠNG BÁC SĨ THẤP?
Trở về sau mỗi đêm trực, kí vào sổ lương và nhận 50.000đ cho 24h trực (trung bình là 2,000đ/giờ không kể trong hay ngoài giờ), kí nhận mỗi lần mổ chính với cái giá 30.000 - 100.000 đ tuỳ đơn giản hay phức tạp. Nhiều lúc tôi cảm thấy mình bạc bẽo với cái tiền bạc và công sức đã bỏ ra để theo đuổi cái nghề này. Nhưng tôi chợt nhận ra: phải chăng những gì nhân viên y tế đang làm xứng đáng với cái lương mà họ đang được trả?
Saturday, August 3, 2013
TẠI SAO PHẢI ỨNG DỤNG QUẢN LÝ VÀO HỆ THỐNG Y TẾ?
Khi chúng ta nghĩ về bệnh viện với quá nhiều tồn tại, quá nhiều khó chịu từ việc phải chờ quá lâu, thái độ giao tiếp quá kém, thiếu vệ sinh… cho đến những sai sót từ nhỏ đến phức tạp, hay lương bác sĩ quá thấp hoặc kể cả là cái việc đậu vào đại học Y lại đi nghĩa vụ quân sự, chúng ta đã nghĩ đến quản lý - lãnh đạo, nhưng có lẽ chúng ta cần để ý thêm một chút nữa để nhận ra tất cả những tồn tại của hệ thống y tế (mà những ví dụ trên chỉ là một phần nhỏ) đều liên quan đến nhau và cái chúng ta cần hơn hết chính là nhìn hệ thống y tế ở một góc khác hơn là bệnh tật, triệu chứng, xét nghiệm, thuốc men, phẫu thuật… mà là góc nhìn từ phía khoa học về quản lý, lãnh đạo.
Friday, August 2, 2013
NGƯỜI DÂN LÀ TRUNG TÂM
Có lẽ xuất phát từ Mayo Clinic, cụm từ patients' needs come first đã được nhắc đến. Nhiều năm trở lại đây, khái niệm này được lặp đi lặp lại với một hình thức khác: đặt bệnh nhân vào trung tâm. Nhưng nếu chúng ta hiểu đặt bệnh nhân vào trung tâm có nghĩa là phải ưu tiên đặt nhu cầu của bệnh nhân lên hàng đầu, có lẽ chúng ta đã chưa hiểu hết ý nghĩa của của cụm từ patient-centered, đặt bệnh nhân vào trung tâm. (Thật ra tôi thích "người dân" hơn là bệnh nhân, vì suy cho cùng, ai cũng có bệnh, nhưng cái ngành y tế chăm lo là người dân)
1/ Chia sẻ quyết định:
Khi chúng ta chỉ dành cho người dân một vài phút khám bệnh, khi chúng ta khó chịu khi phải giải thích đi giải thích lại, khi chúng ta bực mình mỗi lúc họ và gia đình thay đổi quyết định, khi họ phải đi hàng trăm cây số, phải ngồi chờ cả ngày để gặp bác sĩ, khi đó chúng ta vẫn còn tự đặt mình ở vị trí chuyên gia, ở vị trí được quyền giải thích, được quyền quyết định, khi đó chúng ta chưa xem người dân là yếu tố trung tâm. Họ chỉ trở thành nhân tố trung tâm khi họ có quyền quyết định, có quyền hỏi cho kỹ những thông tin mà họ cần biết, họ cần có đủ thông tin, thời gian, và cơ hội để quyết định những gì cần làm trên cơ thể của họ. Khi đó, nhân viên y tế, cho dù ở vị trí nào đi nữa, cũng là người đóng vai trò cung cấp thông tin nhiều nhất có thể được.
2/ Tận dụng các nguồn lực sẵn có
Khi đặt người dân vào trung tâm, có nghĩ là trung tâm của những nguồn lực mà hệ thống y tế sở hữu, nguồn lực đó là bệnh viện, phòng khám, phòng xét nghiệm, phòng vật lí trị liệu, chăm sóc tại nhà, viện dưỡng lão, viện phục hồi chức năng… thậm chí là phòng tập gym, đại khái là tất cả những cơ sở mà người dân có thể cần đến để chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ của họ. Người dân cần được biết, được thông tin và quyết định xem họ cần sử dụng những nguồn lực nào.
3/ Sử dụng các nguồn lực một cách hiệu quả - tiết kiệm nhất
Nói như vậy không có nghĩa là nhân viên y tế chỉ tung một đống thông tin vào người dân, mà hơn ai hết, hệ thống y tế cần phải cung cấp thông tin một cách rõ ràng, bài bản để họ dễ dàng lựa chọn, ngành y tế phải tự đánh giá, tự hoàn thiện, cải tiến liên tục để có được một bộ máy gọn nhẹ, những qui trình chuẩn để tiết kiệm thời gian, công sức của người dân và của ngành y tế, những biện pháp và cách thức để sử dụng hiệu quả và tiết kiệm nhất nguồn nhân lực, vật lực phục vụ vào việc chăm sóc sức khoẻ.
Tôi hi vọng qua trang blog này, chúng ta sẽ có dịp trao đổi những phương thức nhằm giúp hệ thống y tế thực sự phục vụ người dân, trung tâm của hệ thống.
Subscribe to:
Posts (Atom)


